Houston we have a problem; we kunnen geen problemen meer oplossen

 

evolutionofman

Klinkt als een “Help de dokter verzuipt”, nietwaar. Als bedrijfskundige ben ik getraind volgens de leer van het probleemoplossend onderzoek. Hierbij dient een probleemstelling te worden gedefinieerd en onderzoeksvragen te worden geformuleerd. Door het beantwoorden van de deelvragen wordt een antwoord gecreëerd voor het probleem dat dient te worden opgelost.

Ik mijn huidige praktijk neem ik een afnemend oplossend vermogen waar. Het lijkt alsof we het vermogen om problemen op te lossen aan het verliezen zijn. De vraag is hoe dit kan, want we kunnen dit toch nauwelijks probleemloze tijden noemen toch?

U ziet dat ik hierboven een (nogal gekleurde) probleemstelling heb geponeerd. Laten we beginnen met de eerste onderzoeksvraag, namelijk: “wat is eigenlijk een probleem?”. Het boek “Creativiteit, Hoezo?” beschrijft dat je een probleem hebt:

  1. Als je niet tevreden bent met de huidige situatie; en
  2. Als je niet direct een antwoord weet op de vraag hoe je die situatie tot tevredenheid kan brengen

Eigenlijk hebben we het dus over een onwenselijke situatie waarvoor we geen pasklare oplossing beschikbaar hebben.

bird

Een probleemoplossend proces bestaat naar mijn mening uit twee processen:

  1. Probleemdefinitie
  • Proces dat moet leiden tot de vaststelling van wat het probleem nu eigenlijk is
  • Dit proces leidt tot de vaststelling of definitie van het probleem
  1. Probleemoplossing
  • Proces dat leidt tot het oplossen van het probleem

Rondom deze twee kernprocessen liggen nog een aantal processen, zoals het vaststellen of het probleem ook daadwerkelijk moet worden opgelost, de implementatie van de oplossing, enzovoorts.

De twee kernprocessen zijn beide creatieve processen. Processen waar veel informatie moet worden verwerkt en uiteindelijk naar conclusies moet worden toegewerkt.

divergeren en convergeren

In het divergerende deze moet het probleem worden uitgevraagd, moet het van diverse kanten worden belicht. In de convergerende fase is het zaak conclusies te trekken uit het divergerende proces. In deze processen zijn natuurlijk meerdere valkuilen waar te nemen:

  1. Te lang in de divergerende fase blijven hangen; hierdoor wordt het probleem tot ongekende proporties opgeblazen en uitgekauwd. Alles wat maar bedacht kan worden, wordt als onderdeel van het probleem gezien.
  2. Te snel overstappen naar de convergerende fase; hierdoor krijgt de probleemoplossing met het karakter van trial and error. Ook de samenhang tussen de leden van het probleemoplossende team, zal niet zijn waar te nemen. Het proces van oplossen berust niet op kwaliteit van informatie, maar op schattingen, gokken en veronderstellingen.

Des te beter de divergerende fase, des te makkelijker de convergerende fase. Alleen een goede procesmanager voor dit proces zal een goede afweging kunnen maken wanneer van divergeren naar convergeren moet worden overgegaan.

Voor beide delen is informatie een cruciale factor. Zonder informatie, informatieverzameling en informatie-uitwisseling is een probleemoplossend proces bij voorbaat al te mislukken.

sigmund

Het boek “Strategies for creative problem solving” beschrijft de karakteristieken van goede en minder goede (slechte!!) probleemoplossers:

Naamloze afbeelding

Je moet dus wel wat doen om een probleem op te kunnen lossen. Het kost tijd en inspanning. Nu leven we in een tijd waar ‘sneller is beter’ het devies lijkt te zijn. Maar een laat een probleemoplossend proces wel tot ‘sneller is beter’? Niet als we kijken naar het ‘Principle of least effort’ (Case 2005);

“Het principe gaat uit van pragmatisch informatiegedrag. De informatiezoeker zal met zo min mogelijk moeite informatie proberen te vinden, ook al gaat dat ten koste van de kwaliteit of kwantiteit van de informatie.”

De druk op sneller,sneller, sneller leidt ertoe dat we terugvallen op de ‘principle of least effort’ is mijn analyse. We nemen niet meer de tijd om de stappen, die nodig zijn om problemen op een gedegen manier op te lossen, uit te voeren. We staan daarmee toe dat we steeds minder effectief worden in het oplossen van problemen.

Uit hetzelfde boek “strategies for creative problem solving:

“Implementing real solutions to real problems requires discipline (and sometimes stubbornness) to avoid being pressured into accepting a less desirable quick-fix solution because of time constraints.”

lazy

Er komt een moment dat we niet meer in staat zullen zijn het probleem op te lossen van het niet meer effectief zijn in het oplossen van problemen. Zo, en dan hebben we pas echt een probleem.

wordleprobleemoplossend-vermogen-e1336547136389

 

Advertenties

Over rmakker

Bedrijfskundige ICT-er, getrouwd, twee kinderen, ICT Manager met diverse professionele interesses zoals: Big Data, Security, Integraties, Management, Mensen
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s